Giải thể doanh nghiệp

Giải thể doanh nghiệp là quá trình chấm dứt sự tồn tại và hoạt động của một thực thể kinh doanh dựa trên ý chí của chủ sở hữu hoặc do các điều kiện bắt buộc từ cơ quan nhà nước.

Theo quy định tại Điều 207 Luật Doanh nghiệp 2020, giải thể doanh nghiệp là thủ tục pháp lý nhằm chấm dứt tư cách pháp nhân và các quyền, nghĩa vụ của doanh nghiệp. Để có thể tiến hành giải thể, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

• Bảo đảm thanh toán hết các khoản nợ: Doanh nghiệp phải hoàn tất việc thanh toán các khoản nợ lương, trợ cấp thôi việc, nợ thuế, nợ bảo hiểm xã hội và các nghĩa vụ tài sản khác với đối tác.

• Không có tranh chấp: Doanh nghiệp hiện không trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án hoặc cơ quan trọng tài.

Pháp luật hiện hành quy định bốn trường hợp cụ thể dẫn đến việc giải thể doanh nghiệp, chia thành hai nhóm chính là giải thể tự nguyện và giải thể bắt buộc:

Giải thể tự nguyện

• Kết thúc thời hạn hoạt động: Doanh nghiệp giải thể khi thời hạn hoạt động ghi trong Điều lệ công ty đã hết mà chủ sở hữu hoặc các thành viên không có quyết định gia hạn thêm.

• Quyết định từ nội bộ doanh nghiệp: Đây là hình thức giải thể chủ động dựa trên quyết định của chủ doanh nghiệp (đối với doanh nghiệp tư nhân), Hội đồng thành viên (đối với công ty hợp danh, công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên), chủ sở hữu công ty (đối với công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên) hoặc Đại hội đồng cổ đông (đối với công ty cổ phần).

Giải thể bắt buộc

• Không đủ số lượng thành viên tối thiểu: Trường hợp công ty không còn đủ số lượng thành viên tối thiểu theo quy định của Luật Doanh nghiệp trong thời hạn 06 tháng liên tục mà không làm thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.

• Bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp: Đây là trường hợp giải thể bắt buộc khi doanh nghiệp vi phạm các quy định pháp luật dẫn đến việc bị cơ quan đăng ký kinh doanh thu hồi giấy phép (trừ trường hợp Luật Quản lý thuế có quy định khác).

Khi thực hiện giải thể, các khoản nợ của doanh nghiệp được thanh toán theo thứ tự ưu tiên quy định tại Điều 208 Luật Doanh nghiệp 2020 như sau:

• Các khoản nợ lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật và các quyền lợi khác của người lao động theo thỏa ước lao động tập thể và hợp đồng lao động đã ký kết.

• Nợ thuế.

• Các khoản nợ khác.

Sau khi đã thanh toán hết các khoản nợ và chi phí giải thể doanh nghiệp, phần còn lại thuộc về chủ doanh nghiệp tư nhân, các thành viên, cổ đông hoặc chủ sở hữu công ty theo tỷ lệ sở hữu phần vốn góp, cổ phần.

Kể từ khi có quyết định giải thể doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật, thành viên Hội đồng thành viên, chủ sở hữu công ty, Hội đồng quản trị, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc bị nghiêm cấm thực hiện các hoạt động sau đây:

• Cất giấu, tẩu tán tài sản.

• Từ bỏ hoặc giảm bớt quyền đòi nợ.

• Chuyển các khoản nợ không có bảo đảm thành các khoản nợ có bảo đảm bằng tài sản của doanh nghiệp.

• Ký kết hợp đồng mới, trừ trường hợp để thực hiện giải thể doanh nghiệp.

• Cầm cố, thế chấp, tặng cho, cho thuê tài sản.

• Chấm dứt thực hiện hợp đồng đã có hiệu lực.

• Huy động vốn dưới mọi hình thức.