Hội nghị chủ nợ trong thủ tục phá sản

Theo Điều 61 Luật Phục hồi, phá sản 2025, Tòa án phải triệu tập Hội nghị chủ nợ sau khi hoàn tất việc kiểm kê tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã, trừ các trường hợp pháp luật quy định không phải tổ chức Hội nghị chủ nợ. Hội nghị cũng có thể được triệu tập khi cần quyết định những vấn đề thuộc thẩm quyền của Hội nghị chủ nợ.

Thời điểm tổ chức

Thời điểm tổ chức Hội nghị chủ nợ được xác định theo tiến độ xử lý vụ việc phá sản và tình trạng tài sản của doanh nghiệp. Do đó, không nên cố định một mốc “20 ngày kể từ khi lập danh sách chủ nợ” như quy định cũ.

• Tòa án triệu tập Hội nghị chủ nợ sau khi hoàn tất kiểm kê tài sản hoặc khi cần quyết định vấn đề thuộc thẩm quyền của Hội nghị.
• Danh sách chủ nợ và người mắc nợ phải được công khai trên Cổng thông tin điện tử quốc gia về phục hồi, phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã ít nhất 07 ngày trước ngày tổ chức Hội nghị chủ nợ.
• Trường hợp thuộc diện không phải tổ chức Hội nghị chủ nợ theo Luật Phục hồi, phá sản thì Hội nghị không được triệu tập.

Người triệu tập và chủ trì

Hội nghị chủ nợ được tổ chức dưới sự triệu tập của Tòa án và có sự tham gia bắt buộc của các chủ thể theo quy định pháp luật.

• Tòa án: Thực hiện việc triệu tập Hội nghị chủ nợ và giải quyết các vấn đề thuộc thẩm quyền trong quá trình thủ tục phá sản.
• Quản tài viên hoặc doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản: Chủ trì Hội nghị chủ nợ và thực hiện các nhiệm vụ liên quan theo quy định.
• Người nộp đơn và chủ sở hữu hoặc người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã: Có nghĩa vụ tham gia Hội nghị; nếu không thể tham gia thì phải ủy quyền bằng văn bản cho người khác tham dự.

Thành phần tham dự

Thành phần tham gia Hội nghị chủ nợ phụ thuộc vào quyền và nghĩa vụ của từng chủ thể trong vụ việc phá sản. Các chủ thể có thể bao gồm:

• Chủ nợ thuộc danh sách chủ nợ theo quy định.
• Người nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản.
• Chủ sở hữu hoặc người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã.
• Quản tài viên hoặc doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản.
• Người lao động, đại diện người lao động và các chủ thể khác có quyền, nghĩa vụ tham gia theo quy định của Luật Phục hồi, phá sản.

Hội nghị chủ nợ không chỉ xem xét việc doanh nghiệp có bị phá sản hay không mà còn có thể quyết định nhiều phương án xử lý khác nhau:

• Đề nghị đình chỉ thủ tục phá sản trong trường hợp đáp ứng điều kiện luật định.
• Thông qua phương án phục hồi hoạt động kinh doanh và đề nghị Tòa án công nhận.
• Đề nghị tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản.
• Quyết định việc chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ doanh nghiệp, hoạt động kinh doanh hoặc tài sản theo quy định.
• Quyết định các vấn đề khác thuộc thẩm quyền của Hội nghị chủ nợ.

Điều kiện thông qua nghị quyết

Nghị quyết của Hội nghị chủ nợ được thông qua khi có số chủ nợ tán thành đại diện ít nhất 65% tổng số chủ nợ không có bảo đảm. Nghị quyết được thông qua theo điều kiện luật định có giá trị ràng buộc đối với các chủ nợ.

Trong trường hợp Hội nghị chủ nợ không thông qua được nghị quyết thuộc các nội dung quan trọng theo luật định, Tòa án có thể ra quyết định tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản theo quy định.

Xem xét lại nghị quyết Hội nghị chủ nợ

Người có quyền hoặc nghĩa vụ tham gia Hội nghị chủ nợ nếu không đồng ý với nghị quyết có quyền gửi đơn đề nghị xem xét lại trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được nghị quyết. Chánh án Tòa án đang giải quyết thủ tục phá sản có thể giữ nguyên nghị quyết hoặc quyết định tổ chức lại Hội nghị chủ nợ theo quy định.

Biên bản Hội nghị chủ nợ là tài liệu ghi nhận diễn biến, thành phần tham dự, ý kiến và kết quả biểu quyết tại Hội nghị chủ nợ. Biên bản là một trong những tài liệu quan trọng để xác định các nội dung đã được Hội nghị xem xét, quyết định và làm cơ sở cho Tòa án xử lý các bước tiếp theo trong thủ tục phục hồi, phá sản.

Biên bản cần phản ánh đầy đủ, trung thực diễn biến của Hội nghị và các quyết định được thông qua. Khi lập biên bản, cần lưu ý các nội dung chính sau:

• Thời gian, địa điểm tổ chức: Ghi rõ ngày, giờ và địa điểm tiến hành Hội nghị chủ nợ.
• Thành phần tham dự: Ghi nhận người tham dự, tư cách tham gia và số lượng chủ nợ có mặt hoặc được đại diện hợp pháp.
• Nội dung và diễn biến Hội nghị: Ghi nhận các vấn đề được trình bày, thảo luận, ý kiến của các chủ thể tham gia và những vấn đề được đưa ra biểu quyết.
• Kết quả biểu quyết: Ghi rõ kết quả biểu quyết đối với từng nội dung, bao gồm số chủ nợ và tỷ lệ số nợ được sử dụng để xác định kết quả theo quy định pháp luật.
• Nghị quyết hoặc quyết định của Hội nghị: Ghi nhận đầy đủ các nội dung được Hội nghị chủ nợ thông qua, chẳng hạn như phương án phục hồi hoạt động kinh doanh hoặc đề nghị tuyên bố phá sản.
• Ý kiến khác của người tham dự: Ghi nhận các ý kiến bảo lưu, phản đối hoặc đề nghị được đưa vào biên bản nếu có.
• Chữ ký và xác nhận: Biên bản phải được lập và xác nhận theo đúng quy định về Hội nghị chủ nợ và người có trách nhiệm lập biên bản.

Lưu trữ và sử dụng biên bản: Biên bản Hội nghị chủ nợ cần được lưu cùng hồ sơ vụ việc phục hồi, phá sản và được sử dụng làm căn cứ cho việc xem xét, giải quyết các bước tiếp theo. Nội dung biên bản phải phản ánh chính xác kết quả Hội nghị, đặc biệt đối với các vấn đề liên quan đến phương án phục hồi, xử lý tài sản và tuyên bố phá sản.

Phương án phục hồi hoạt động kinh doanh là cơ sở để doanh nghiệp, hợp tác xã khắc phục tình trạng mất khả năng thanh toán và tiếp tục hoạt động. Phương án phải đưa ra các biện pháp phục hồi phù hợp với pháp luật, đồng thời xác định rõ điều kiện, thời hạn và kế hoạch thanh toán các khoản nợ. Theo Luật Phục hồi, phá sản 2025, phương án được xem xét và thông qua tại Hội nghị chủ nợ trước khi được Thẩm phán công nhận theo quy định.

Hội nghị chủ nợ xem xét phương án phục hồi dựa trên kết quả biểu quyết của các chủ nợ và các điều kiện theo Luật Phục hồi, phá sản. Đối với nghị quyết thông qua phương án phục hồi, số chủ nợ tán thành phải đại diện cho ít nhất 65% tổng số nợ không có bảo đảm theo quy định.

• Đạt tỷ lệ biểu quyết theo quy định: Số chủ nợ tán thành phải đại diện cho ít nhất 65% tổng số nợ không có bảo đảm.
• Phương án có căn cứ thực hiện: Các biện pháp phục hồi phải phù hợp với hoạt động thực tế và không trái quy định pháp luật.
• Bảo đảm kế hoạch thanh toán: Phương án phải xác định điều kiện, thời hạn và kế hoạch thanh toán các khoản nợ theo thứ tự ưu tiên luật định.
• Được Tòa án công nhận: Sau khi Hội nghị chủ nợ thông qua, Thẩm phán xem xét và ra quyết định công nhận nghị quyết theo quy định.

Phương án phục hồi phải thể hiện cụ thể các biện pháp giúp doanh nghiệp, hợp tác xã khôi phục hoạt động kinh doanh và khả năng thanh toán. Pháp luật không giới hạn phương án vào một hình thức duy nhất, miễn các biện pháp được đề xuất không trái quy định và có khả năng thực hiện.

• Biện pháp phục hồi hoạt động kinh doanh: Xác định các giải pháp phù hợp để duy trì, tổ chức lại hoặc khôi phục hoạt động kinh doanh.
• Huy động nguồn vốn: Bổ sung vốn hoặc huy động nguồn lực tài chính cần thiết cho quá trình phục hồi.
• Xử lý và cơ cấu các khoản nợ: Đề xuất điều kiện, thời hạn và kế hoạch thanh toán các khoản nợ phù hợp với khả năng tài chính của doanh nghiệp.
• Tổ chức lại hoạt động: Cơ cấu lại bộ máy, ngành nghề, hoạt động sản xuất kinh doanh hoặc áp dụng các biện pháp khác phù hợp.
• Xử lý tài sản: Có thể áp dụng các phương án bán, cho thuê hoặc sử dụng tài sản nhằm tạo nguồn lực phục hồi, nếu phù hợp với quy định pháp luật.
• Các biện pháp khác: Có thể đề xuất những giải pháp phục hồi khác không trái quy định pháp luật.

Thời hạn thực hiện phương án phục hồi do Hội nghị chủ nợ quyết định và được ghi nhận trong nghị quyết thông qua phương án. Nếu Hội nghị chủ nợ không xác định thời hạn, thời gian thực hiện phương án phục hồi không quá 03 năm kể từ ngày Hội nghị chủ nợ thông qua phương án.

Sau khi Thẩm phán công nhận nghị quyết của Hội nghị chủ nợ, doanh nghiệp, hợp tác xã thực hiện phương án phục hồi và chịu sự giám sát theo quy định. Định kỳ 03 tháng một lần, doanh nghiệp, hợp tác xã phải báo cáo tình hình thực hiện phương án phục hồi cho các chủ thể có quyền giám sát theo luật định.