According to Law on Bankruptcy and Recovery No. 142/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/3/2026, Quản tài viên là người được Thẩm phán chỉ định để quản lý, giám sát tài sản và hoạt động của doanh nghiệp, hợp tác xã trong cả thủ tục phục hồi và thủ tục phá sản. Luật mới tăng cường vai trò của Quản tài viên với các nhiệm vụ như tổ chức hòa giải, quản lý và tối ưu tài sản, tổ chức thi hành quyết định tuyên bố phá sản, đồng thời đưa thời điểm chỉ định lên sớm hơn, tính từ ngày thụ lý đơn.
Luật được Quốc hội thông qua ngày 11/12/2025 và thay thế Luật Phá sản số 51/2014/QH13 (thông tin hiệu lực theo Công báo Chính phủ). Bài viết tổng hợp các thay đổi liên quan đến Quản tài viên mà doanh nghiệp cần nắm khi tham gia thủ tục. Kiến thức tổng quan về chức danh này có tại bài Quản tài viên và vai trò then chốt trong phá sản.
Quản tài viên trong Luật Phục hồi, phá sản 2025
Luật Phục hồi, phá sản 2025 đổi tên từ “Luật Phá sản” để phản ánh hai thủ tục độc lập là phục hồi và phá sản, ưu tiên phục hồi doanh nghiệp từ giai đoạn có nguy cơ mất khả năng thanh toán. Trong bối cảnh đó, Quản tài viên cùng doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản tham gia xuyên suốt cả hai thủ tục, không chỉ ở khâu thanh lý như cách hiểu phổ biến trước đây.
According to Tạp chí Kinh tế Việt Nam (VnEconomy) tổng hợp tại Hội nghị tập huấn Luật do Tòa án nhân dân tối cao phối hợp với IFC tổ chức ngày 30/6/2026, hoàn thiện nhiệm vụ, quyền hạn của Quản tài viên là một trong năm nhóm nội dung chính của Luật. Các nhóm còn lại gồm thủ tục phục hồi độc lập, thủ tục rút gọn cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, ứng dụng môi trường điện tử và thủ tục phá sản xuyên biên giới. Nội dung chi tiết các thay đổi có tại bài điểm mới Luật Phục hồi, phá sản 2025.
Điều kiện hành nghề Quản tài viên theo quy định mới
Theo thông tin phổ biến tại Hội nghị tập huấn, quy định mới loại bỏ các tiêu chí khó định lượng của Luật Phá sản 2014 như phẩm chất đạo đức tốt, liêm khiết, trung thực, thay bằng tiêu chí cụ thể. Quản tài viên phải thuộc một trong các nhóm sau:
- Luật sư hoặc kiểm toán viên, trong nước hoặc nước ngoài được phép hành nghề tại Việt Nam.
- Người có trình độ cử nhân, thạc sĩ hoặc tiến sĩ các ngành luật, kinh tế, kế toán, tài chính, ngân hàng và có tối thiểu 05 năm kinh nghiệm công tác.
Luật giao Chính phủ quy định chi tiết tiêu chuẩn, điều kiện hành nghề, việc cấp, thu hồi chứng chỉ hành nghề Quản tài viên và quản lý nhà nước đối với hoạt động này. Doanh nghiệp khi làm việc với Quản tài viên có thể đối chiếu chứng chỉ hành nghề theo quy định hướng dẫn hiện hành.
Nhiệm vụ và quyền hạn của Quản tài viên
Vai trò của Quản tài viên theo Luật 2025 thể hiện ở nhiều giai đoạn của vụ việc. Bảng sau tổng hợp các nhiệm vụ chính theo các nguồn chính thức về điểm mới của Luật.
| Stage | Vai trò của Quản tài viên | Nguồn |
| Chỉ định | Được Thẩm phán chỉ định kể từ ngày thụ lý đơn yêu cầu, sớm hơn so với Luật 2014 | Hội nghị tập huấn (VnEconomy) |
| Hòa giải | Tổ chức hòa giải theo đề nghị của doanh nghiệp, hợp tác xã, chủ nợ, người tham gia thủ tục khác | Tạp chí Tòa án |
| Quản lý tài sản | Quản lý, giám sát, tối ưu tài sản của doanh nghiệp trong thủ tục phục hồi và phá sản | Hội nghị tập huấn (VnEconomy) |
| Thi hành quyết định phá sản | Chịu trách nhiệm tổ chức thi hành quyết định tuyên bố phá sản; đề nghị cơ quan thi hành án dân sự cưỡng chế khi cần (khoản 4 Điều 76) | Tạp chí Tòa án |
| Xử lý tài sản | Đề xuất Thẩm phán xác định tài sản không bán được, không có giá trị không còn là tài sản của doanh nghiệp (khoản 6 Điều 77) | Tạp chí Tòa án |
Luật cũng bổ sung các trường hợp Quản tài viên phải từ chối hoặc bị thay đổi, như khi có lợi ích liên quan hoặc là người thân thích của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp mắc nợ, nhằm bảo đảm tính vô tư, khách quan.
Vai trò trong thủ tục phục hồi
Trong thủ tục phục hồi, Quản tài viên tham gia giám sát hoạt động và tài sản của doanh nghiệp, hỗ trợ quá trình hòa giải và làm việc với chủ nợ trong việc xây dựng, thông qua phương án phục hồi. Doanh nghiệp có thể tham khảo thêm cơ chế phục hồi hoạt động kinh doanh và vai trò của Creditors' meeting để chủ động phối hợp.
Vai trò trong thủ tục phá sản
Khi doanh nghiệp bị tuyên bố phá sản, Quản tài viên chịu trách nhiệm tổ chức thi hành quyết định, xử lý và liquidation of assets in bankruptcy. Luật mới cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần doanh nghiệp, mảng kinh doanh thay vì chỉ “xé lẻ” tài sản, mở ra thêm công cụ để tối đa hóa giá trị thu hồi cho chủ nợ.
So sánh Quản tài viên theo Luật Phá sản 2014 và Luật Phục hồi, phá sản 2025
Bảng sau chỉ nêu các thay đổi đã được công bố qua nguồn chính thức, không suy diễn thêm.
| Criteria | Bankruptcy Law 2014 | Bankruptcy and Recovery Law 2025 |
| Phạm vi thủ tục | Chủ yếu gắn với thủ tục phá sản | Tham gia cả thủ tục phục hồi độc lập và thủ tục phá sản |
| Tiêu chuẩn hành nghề | Có tiêu chí định tính như đạo đức tốt, liêm khiết, trung thực | Tiêu chí cụ thể: luật sư, kiểm toán viên hoặc cử nhân các ngành liên quan với tối thiểu 05 năm kinh nghiệm |
| Thời điểm chỉ định | Tính từ ngày mở thủ tục phá sản | Tính từ ngày thụ lý đơn yêu cầu |
| Nhiệm vụ bổ sung | Không có quy định tương ứng | Tổ chức hòa giải; tổ chức thi hành quyết định tuyên bố phá sản; đề xuất xử lý tài sản không bán được |
| Môi trường thực hiện | Chủ yếu hồ sơ giấy | Nhiều thủ tục thực hiện trên môi trường điện tử, kể cả bán tài sản, chuyển nhượng doanh nghiệp trực tuyến |
Lưu ý cho doanh nghiệp khi phối hợp với Quản tài viên
Từ thực tế tư vấn, MAN – Master Accountant Network lưu ý doanh nghiệp một số điểm khi làm việc với Quản tài viên.
- Chuẩn bị đầy đủ sổ sách kế toán, hợp đồng, danh mục tài sản và công nợ ngay khi nộp đơn, vì Quản tài viên có thể được chỉ định ngay từ khi Tòa án thụ lý.
- Kiểm tra chứng chỉ hành nghề và các trường hợp phải từ chối, thay đổi Quản tài viên; nếu phát hiện xung đột lợi ích, đề nghị Thẩm phán xem xét.
- Tận dụng cơ chế hòa giải do Quản tài viên tổ chức để thương lượng với chủ nợ trước khi các tranh chấp kéo dài.
- Thông báo và trao đổi với Quản tài viên trước các giao dịch liên quan đến tài sản trong quá trình giải quyết vụ việc.
Trình tự đầy đủ của vụ việc có tại bài bankruptcy proceedings.
Conclude
Vai trò của Quản tài viên theo Luật Phục hồi, phá sản 2025 được mở rộng từ khâu thanh lý sang toàn bộ quá trình phục hồi và phá sản, với tiêu chuẩn hành nghề cụ thể hơn và thời điểm chỉ định sớm hơn. Doanh nghiệp tham gia thủ tục nên chủ động chuẩn bị hồ sơ, phối hợp minh bạch và tận dụng cơ chế hòa giải để bảo vệ quyền lợi. Cần hỗ trợ, doanh nghiệp có thể tham khảo dịch vụ tư vấn phá sản doanh nghiệp or liên hệ MAN.
Professional license: CPA Vietnam Auditors
Experience: Over 30 years of experience in Accounting, Auditing, and Financial Consulting.
Frequently Asked Questions about Insolvency Administrators
What is a bankruptcy administrator?
Quản tài viên là người hành nghề quản lý, thanh lý tài sản, được Thẩm phán chỉ định trong quá trình giải quyết vụ việc phục hồi, phá sản để quản lý, giám sát tài sản và hoạt động của doanh nghiệp, hợp tác xã, cùng với doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản.
Luật Phục hồi, phá sản 2025 có hiệu lực từ khi nào?
Luật Phục hồi, phá sản số 142/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 11/12/2025, có hiệu lực từ ngày 01/3/2026 và thay thế Luật Phá sản số 51/2014/QH13.
Ai có thể hành nghề Quản tài viên?
Theo nội dung phổ biến tại Hội nghị tập huấn Luật Phục hồi, phá sản 2025, Quản tài viên phải là luật sư hoặc kiểm toán viên được phép hành nghề tại Việt Nam, hoặc người có trình độ cử nhân trở lên các ngành luật, kinh tế, kế toán, tài chính, ngân hàng và có tối thiểu 05 năm kinh nghiệm công tác. Tiêu chuẩn, điều kiện hành nghề chi tiết do Chính phủ quy định.
When is a bankruptcy administrator appointed?
Theo Luật Phục hồi, phá sản 2025, thời hạn Thẩm phán chỉ định Quản tài viên hoặc doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản được tính kể từ ngày thụ lý đơn yêu cầu, thay vì từ ngày mở thủ tục phá sản như Luật Phá sản 2014.
