Trong bối cảnh kinh tế biến động, việc một doanh nghiệp phải đối mặt với quyết định dừng hoạt động là điều không ai mong muốn nhưng đôi khi lại là giải pháp nhân văn và an toàn nhất. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc rút lui trong danh dự và rơi vào vòng xoáy kiện tụng thường nằm ở cách doanh nghiệp thực hiện các thủ tục pháp lý. Việc hiểu rõ dịch vụ phá sản giải thể cũng như nghiệp vụ thanh lý tài sản phá sản không chỉ giúp bảo vệ tài sản còn lại mà còn bảo vệ uy tín của những người điều hành. Toàn bộ quy trình này hiện nay được điều chỉnh chặt chẽ bởi Luật Phá sản 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành mới nhất.
Phân biệt giải thể và phá sản doanh nghiệp năm
Để có cái nhìn đúng đắn trước khi lựa chọn dịch vụ phá sản giải thể, chủ doanh nghiệp cần phân biệt rõ hai khái niệm này dựa trên các căn cứ pháp lý tại Luật Doanh nghiệp 2020 và Luật Phá sản 2014.
- Khái niệm và bản chất pháp lý của hai hình thức chấm dứt hoạt động: Theo Điều 207 Luật Doanh nghiệp 2020, giải thể là thủ tục hành chính áp dụng khi doanh nghiệp tự nguyện dừng hoạt động hoặc hết thời hạn ghi trong điều lệ. Ngược lại, phá sản theo Khoản 2 Điều 4 Luật Phá sản 2014 là tình trạng doanh nghiệp mất khả năng thanh toán và bị Tòa án nhân dân ra quyết định tuyên bố phá sản.
- Điều kiện thực hiện giải thể tự nguyện và phá sản bắt buộc: Doanh nghiệp chỉ được giải thể khi bảo đảm thanh toán hết các khoản nợ. Nếu sau khi thanh lý tài sản mà vẫn không đủ trả nợ, theo quy định tại Điều 208 Luật Doanh nghiệp, doanh nghiệp bắt buộc phải chuyển sang thực hiện thủ tục phá sản.
- Sự khác biệt về quyền kiểm soát tài sản và vai trò của tòa án: Trong giải thể, chủ doanh nghiệp hoặc hội đồng thanh lý có quyền tự quyết đối với tài sản. Trong phá sản, quyền này bị hạn chế và chuyển giao một phần cho Quản tài viên dưới sự giám sát chặt chẽ của Tòa án nhân dân theo quy định tại Chương III Luật Phá sản 2014.
Tầm quan trọng của việc thanh lý tài sản phá sản trong quy trình tố tụng
Thanh lý tài sản phá sản là giai đoạn quan trọng nhất, mang tính chất quyết định sự thành bại của một hồ sơ phá sản doanh nghiệp. Việc này không đơn thuần là bán tài sản mà là sự cân bằng lợi ích dựa trên các chế định nghiêm ngặt.
- Bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các chủ nợ và người lao động: Đảm bảo tuân thủ nguyên tắc tập trung tài sản để phân chia, tránh tình trạng ưu tiên cho một vài chủ nợ trái quy định pháp luật.
- Tối đa hóa giá trị tài sản còn lại của doanh nghiệp lâm vào tình trạng mất khả năng thanh toán: Thông qua các nghiệp vụ thẩm định và đấu giá chuyên nghiệp theo quy định của Luật Đấu giá tài sản, giá trị tài sản sẽ được thu hồi ở mức cao nhất.
- Đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc phân chia giá trị tài sản: Sự tham gia của Quản tài viên hoặc doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản (được cấp phép theo Nghị định 22/2015/NĐ-CP) giúp loại bỏ các nghi ngờ về việc tẩu tán tài sản trước khi đóng cửa doanh nghiệp.
Đối tượng có quyền và nghĩa vụ yêu cầu thanh lý tài sản
Luật Phá sản 2014 quy định rất cụ thể tại các Điều 5 đến Điều 10 về những cá nhân, tổ chức có quyền và nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản bao gồm các nhóm sau.
- Chủ nợ không có bảo đảm hoặc có bảo đảm một phần: Có quyền nộp đơn khi khoản nợ đến hạn 3 tháng mà doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ trả nợ.
- Người lao động và đại diện công đoàn: Có quyền nộp đơn khi doanh nghiệp nợ lương và các khoản bảo hiểm xã hội từ 3 tháng trở lên.
- Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp: Có nghĩa vụ nộp đơn khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán. Nếu không thực hiện nghĩa vụ này, người đại diện có thể phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
- Các cổ đông hoặc nhóm cổ đông sở hữu tỷ lệ cổ phần theo quy định: Thường là từ 20% tổng số cổ phần phổ thông trở lên trong thời gian liên tục ít nhất 6 tháng, hoặc tỷ lệ khác thấp hơn theo Điều lệ công ty.
Quy trình thanh lý tài sản phá sản chi tiết theo luật phá sản
Quy trình này đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối về mặt thời gian và hồ sơ pháp lý theo các bước quy định tại Chương VII Luật Phá sản 2014.
- Quyết định mở thủ tục phá sản của tòa án nhân dân: Sau khi thụ lý đơn yêu cầu hợp lệ, Tòa án sẽ xem xét và ra quyết định trong thời hạn quy định.
- Vai trò của quản tài viên và doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản: Theo Điều 16 Luật Phá sản, Quản tài viên có quyền xác minh, thu thập, quản lý tài liệu, chứng cứ liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp và lập bảng kê tài sản.
- Kiểm kê và xác định giá trị tài sản thực tế của doanh nghiệp: Việc kiểm kê phải được thực hiện ngay sau khi có quyết định mở thủ tục phá sản để xác định khối tài sản phá sản.
- Phương thức bán tài sản phá sản: Tài sản được bán theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự và đấu giá tài sản. Hình thức bán thỏa thuận chỉ được áp dụng nếu có sự đồng ý của các bên liên quan hoặc hội nghị chủ nợ.
- Theo dõi nguồn dữ liệu từ Tổng cục Thi hành án dân sự về các vụ việc điển hình: Việc tham chiếu các án lệ và số liệu thống kê tại mof.gov.vn giúp doanh nghiệp tiên lượng được tiến độ và các vướng mắc pháp lý thường gặp.
Thứ tự ưu tiên thanh toán khi thanh lý tài sản phá sản
Sau khi đã chuyển đổi toàn bộ tài sản thành tiền, việc phân chia phải tuân thủ nghiêm ngặt Điều 54 Luật Phá sản 2014. Bảng dưới đây mô tả thứ tự ưu tiên thanh toán mà mọi chủ nợ và doanh nghiệp cần nắm rõ.
| Thứ tự | Đối tượng thanh toán | Căn cứ pháp lý (Luật Phá sản 2014) |
|---|---|---|
| 1 | Chi phí phá sản | Lệ phí tòa án, phí đăng báo, phí Quản tài viên |
| 2 | Quyền lợi người lao động | Khoản nợ lương, trợ cấp thôi việc, BHXH theo Điều 54 |
| 3 | Nghĩa vụ tài chính nhà nước | Các khoản nợ thuế phát sinh trước và sau khi mở thủ tục |
| 4 | Chủ nợ không có bảo đảm | Các khoản nợ trong danh sách chủ nợ đã được chốt |
| 5 | Chủ sở hữu doanh nghiệp | Phần giá trị tài sản còn lại sau khi đã thanh toán đủ các khoản trên |
Lưu ý rằng, đối với các khoản nợ có bảo đảm bằng tài sản, theo Điều 53 Luật Phá sản, tài sản đó sẽ được dùng để ưu tiên trả nợ cho chủ nợ có bảo đảm. Nếu giá trị tài sản không đủ, phần nợ còn lại sẽ được xếp vào thứ tự ưu tiên số 4.
Rủi ro pháp lý và lưu ý khi thực hiện thanh lý tài sản
Thực hiện thanh lý tài sản phá sản không đúng quy trình có thể dẫn đến việc các giao dịch bị vô hiệu theo quy định tại Điều 59 Luật Phá sản 2014.
- Các giao dịch bị coi là vô hiệu trước khi mở thủ tục phá sản: Tòa án có quyền tuyên bố vô hiệu các giao dịch tặng cho tài sản, thanh toán nợ chưa đến hạn hoặc bán tài sản giá rẻ trong vòng 6 tháng trước ngày thụ lý đơn phá sản.
- Trách nhiệm liên đới của ban lãnh đạo doanh nghiệp nếu có hành vi tẩu tán tài sản: Ban điều hành có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ quản lý từ 1 đến 3 năm nếu để xảy ra sai phạm nghiêm trọng gây thất thoát tài sản phá sản.
- Xử lý các tài sản đang tranh chấp hoặc đang cầm cố, thế chấp tại ngân hàng: Cần có sự phối hợp giữa Tòa án, Cơ quan thi hành án và tổ chức tín dụng để đảm bảo tài sản được giải chấp đúng quy định pháp luật.
Tiêu chí lựa chọn dịch vụ phá sản giải thể uy tín
Để quá trình đóng cửa doanh nghiệp diễn ra êm đẹp, việc lựa chọn một đơn vị tư vấn có năng lực chuyên môn về Luật Doanh nghiệp và Luật Phá sản là điều kiện tiên quyết.
- Đội ngũ luật sư và quản tài viên có chứng chỉ hành nghề và kinh nghiệm thực chiến: Đơn vị phải có Quản tài viên được cấp chứng chỉ hành nghề bởi Bộ Tư pháp.
- Khả năng thẩm định giá tài sản sát với thị trường để đảm bảo quyền lợi: Có mạng lưới liên kết với các đơn vị thẩm định giá chuyên nghiệp.
- Sự minh bạch trong chi phí dịch vụ và lộ trình thực hiện hồ sơ: Cam kết về thời hạn nộp đơn, thời gian niêm yết và thông báo theo đúng quy định của Tòa án.
- Đánh giá từ khách hàng và các vụ việc đã thực hiện thành công: Khách hàng nên tìm hiểu năng lực của đơn vị qua các hồ sơ phá sản doanh nghiệp quy mô lớn đã hoàn tất.
Những câu hỏi thường gặp về thanh lý tài sản và phá sản
Trong quá trình tư vấn dịch vụ phá sản giải thể, chúng tôi thường nhận được các thắc mắc về mặt thực thi pháp luật sau đây.
- Thời gian trung bình để hoàn tất một vụ việc thanh lý tài sản là lâu: Mặc dù luật quy định các mốc thời gian cụ thể, nhưng thực tế có thể kéo dài do quá trình xác minh tài sản và tổ chức bán đấu giá.
- Doanh nghiệp có được tự bán tài sản khi đã có quyết định mở thủ tục phá sản không: Tuyệt đối không. Theo Điều 48 Luật Phá sản, mọi hoạt động chuyển nhượng tài sản trái phép sau khi mở thủ tục đều bị coi là vô hiệu.
- Người lao động cần làm gì để bảo vệ quyền lợi khi công ty thanh lý tài sản: Người lao động có quyền cử đại diện tham gia Tổ quản lý, thanh lý tài sản để trực tiếp giám sát quá trình kiểm kê và bán tài sản.
- Vai trò của ngân hàng trong việc xử lý tài sản đảm bảo của doanh nghiệp phá sản: Ngân hàng phối hợp với Quản tài viên để xử lý tài sản bảo đảm, nếu tài sản bị xuống giá đáng kể thì có thể yêu cầu bán đấu giá ngay mà không cần chờ hội nghị chủ nợ.
Kết luận
Khép lại một chặng đường kinh doanh dựa trên nền tảng pháp lý vững chắc là cách để các doanh nhân bảo vệ mình và những người liên quan. Việc sử dụng dịch vụ phá sản giải thể chuyên nghiệp, tuân thủ nghiêm ngặt Luật Phá sản 2014 và các quy định về thanh lý tài sản phá sản không chỉ giúp giải quyết dứt điểm các nghĩa vụ nợ mà còn là tấm vé bảo đảm uy tín cho những hành trình kinh doanh mới trong tương lai.
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Các dịch vụ khác
- Kiểm toán: Dịch vụ Kiểm Toán, Dịch vụ Kiểm toán xây dựng, Dịch vụ kiểm toán BCTC
- Kế toán và Thuế: Dịch vụ kế toán thuế, Báo cáo thuế, Tư vấn Chuyển giá. Dịch Vụ Kế Toán Thuế, Dịch vụ báo cáo thuế, Dịch vụ Chuyển Giá, Dịch Vụ Giao Dịch Liên Kết
- Pháp lý: Dịch vụ giấy phép lao động, Dịch vụ chứng nhận đăng ký kinh doanh, Giấy Chứng Nhận Đầu Tư
- Khác: Dịch vụ Chuyển Giá, Dịch Vụ Giao Dịch Liên Kết, Dịch vụ Tư vấn Hoạt động Doanh nghiệp
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
